Metoda McKenziego (MDT – Mechanical Diagnosis and Therapy) to uznany na całym świecie system diagnostyki i leczenia zespołów bólowych kręgosłupa oraz stawów obwodowych. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod, które skupiają się jedynie na chwilowym uśmierzeniu objawów, metoda McKenziego ukierunkowana jest na odnalezienie i usunięcie bezpośredniej przyczyny bólu oraz skuteczne zapobieganie jego nawrotom.

Głównym założeniem terapii jest edukacja pacjenta i umożliwienie mu samodzielnego radzenia sobie z dolegliwościami za pomocą precyzyjnie dobranych, bezpiecznych ćwiczeń.

Metoda McKenziego – Na czym polega i jak przebiega leczenie?

Proces terapeutyczny w metodzie McKenziego opiera się na trzech ściśle określonych etapach:

1. Precyzyjna diagnostyka i wywiad kliniczny

Terapia rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu z pacjentem przy użyciu specjalistycznego protokołu diagnostycznego Instytutu McKenziego (odrębnego dla każdego odcinka kręgosłupa oraz kończyn).

Następnie terapeuta przeprowadza testy ruchowe – ocenia reakcję organizmu na powtarzane ruchy oraz pozycje statyczne. Pozwala to na zakwalifikowanie schorzenia do jednego z trzech głównych zespołów zaburzeń:

• Zespół strukturalny (derangement): Dotyczy zmian i przemieszczeń w obrębie krążka międzykręgowego (tzw. dysku). Z badań wynika, że aż w 90% przypadków to właśnie dysk jest źródłem bólów kręgosłupa. Uszkodzenie struktury dysku wywołuje zróżnicowane objawy: ostre bóle kręgosłupa, rwę kulszową, promieniowanie do nogi lub ręki, drętwienie oraz zaburzenia czucia.

• Zespół dysfunkcyjny: Wynika z mechanicznych uszkodzeń lub utraty elastyczności tkanek miękkich (przykurcze, blizny), wywołanych np. nagłym gwałtownym zgięciem czy podniesieniem ciężaru. Powoduje ból miejscowy i niestały, pojawiający się głównie przy końcowym zakresie ruchu.

• Zespół posturalny: Wiąże się z długotrwałym przeciążaniem tkanek w nieprawidłowej pozycji ciała. dotyczy najczęściej osób prowadzących siedzący tryb życia, pracujących przy biurku lub mało aktywnych fizycznie, wywołując tpiący ból (najczęściej w odcinku piersiowym i lędźwiowym).

2. Dobór indywidualnej techniki leczniczej i edukacja

Po zidentyfikowaniu kierunku przemieszczenia tkanek (tzw. kierunku preferowanego), terapeuta dobiera celowany ruch, który wprowadza przemieszczony krążek międzykręgowy z powrotem na właściwe miejsce.

• Samoopieka pacjenta: Pacjent uczy się wykonywania dedykowanych ćwiczeń, dzięki czemu może skutecznie redukować ból w warunkach domowych.

• Eliminacja ruchów szkodliwych: Terapeuta precyzyjnie określa kierunki ruchów zaostrzające ból i zaleca ich czasowe unikanie.

• Ergonomia dnia codziennego: Pacjent otrzymuje praktyczne wskazówki dotyczące wykonywania codziennych czynności bez przeciążania kręgosłupa (np. jak prawidłowo siadać, wstawać z łóżka czy zakładać obuwie bez wywoływania bólu).

3. Profilaktyka i zapobieganie nawrotom

Kluczowym elementem metody McKenziego są działania profilaktyczne. Po ustąpieniu ostrego bólu pacjent kontynuuje opanowany program ćwiczeń z mniejszą częstotliwością (np. raz lub dwa razy dziennie), co zabezpiecza kręgosłup przed ponownym urazem.

Kim był twórca metody – Robin McKenzie?

Metoda została opracowana w latach 60. XX wieku przez nowozelandzkiego fizjoterapeutę Robina McKenziego. Na podstawie wieloletniej pracy z tysiącami pacjentów zauważył on, że wykonanie określonej serii ruchów potrafi przynieść natychmiastową ulgę w bólu (zjawisko tzw. centralizacji bólu). Powszechnie uznawane odkrycie Robina McKenziego zrewolucjonizowało współczesną fizjoterapie i ortopedię.